Ekspozycja odsłania rzadko prezentowany fenomen czeskiego spirytyzmu – twórczości powstającej w stanie szczególnej inspiracji, pod wpływem impulsu, który artyści interpretowali jako kontakt z niewidzialnymi źródłami.
Dział Plastyki Nieprofesjonalnej Muzeum Śląskiego od lat buduje relacje z zagranicznymi ośrodkami badającymi art brut. Po sukcesie wystawy „Nie jesteś sama. Outsiderki w sztuce” z 2025 roku, katowicka instytucja prezentuje kolekcję, której centralnym motywem jest kwiat – nie jako element realnej flory, lecz jako intymna projekcja duchowego wnętrza. To swoista „botanika duszy”, w której roślinne formy stają się symbolicznymi posłańcami z innych wymiarów.
Rysunek mediumiczny, obecny na ziemiach czeskich i morawskich na przełomie XIX i XX wieku, rozwijał się w atmosferze liberalnych stowarzyszeń spirytystycznych. Ich członkowie – często wywodzący się ze środowisk wiejskich i małomiasteczkowych – nie uważali się za autorów dzieł. Postrzegali siebie jako kanały, przez które duchy lub mieszkańcy odległych planet przekazują wizje. Choć tradycja ta została stłumiona przez nazizm i komunizm, ocalałe prace stanowią dziś ważny kanon europejskiego art brutu.
Na wystawie zobaczymy dzieła ponad dwudziestu twórców, w tym kultowych postaci: Anny Zemánkovej, Cecilie Markovej czy Josefa Kotziana. Ich prace budziły podziw modernistów – Josefa Čapka czy Jana Zrzavego – a dziś zachwycają autentycznością i siłą wyobraźni. Kuratorki Anežka Šimková, Šárka Belšíková oraz Sonia Wilk podkreślają, że podstawowym kryterium wyboru dzieł była ich niepodważalna wartość artystyczna.
W ramach wystawy odbędą się oprowadzania kuratorskie:
28.08, godz. 17:30
18.09, godz. 17:30
22.10, godz. 17:30
30.07.2026 – 27.10.2026
Partner wystawy: Muzeum Sztuki w Ołomuńcu
Partner medialny: „Tygodnik Powszechny”
Bilety dostępne w kasach Muzeum Śląskiego oraz online:
👉 https://bilety.muzeumslaskie.pl/
