Otwarcie tego wyjątkowego miejsca, w którym twórca Stabat Mater i Harnasiów odnalazł dla siebie dom, nastąpiło 6 marca 1976 roku. Dokładnie pół wieku temu udostępniono publiczności przestrzeń, w której mieści się jedyne biograficzne muzeum kompozytora – wybitnego twórcy, uznawanego za ojca polskiej muzyki współczesnej. „Atma”, oddział Muzeum Narodowego w Krakowie, pozostaje miejscem żywej kultury – przestrzenią koncertów, spotkań, w której wciąż rozbrzmiewa muzyka.
„Atma” – dom z muzyczną i artystyczną duszą
W „Atmie” – w Zakopanem, na Podhalu – Karol Szymanowski odnalazł dla siebie w wolnej Polsce dom. W latach 2011-2013 ten zabytkowy budynek w stylu zakopiańskim przeszedł generalny remont i modernizację w ramach projektu „Muzyka pod Tatrami”. Prace remontowe prowadzone były bez naruszenia zabytkowej substancji, z zachowaniem specyficznego klimatu góralskiej willi, w której w latach 30. XX wieku mieszkał i tworzył Szymanowski. W izbach tak lubianej przez kompozytora „góralskiej chałupy” znajdują się rozmaite artefakty. Pamiątki po artyście, portrety kompozytora wykonane przez Witkacego, obiekty rzemiosła artystycznego. Nowoczesna aranżacja, z wykorzystaniem multimediów, przedstawia sylwetkę i twórczość Szymanowskiego, który podkreślał znaczenie polskiej tradycji, a jednocześnie pozostawał otwarty na inspiracje płynące z wielu kultur.
Order Orła Białego w zbiorach muzeum
W roku jubileuszowym kolekcję muzeum wzbogacił wyjątkowy obiekt – Order Orła Białego, którym Karol Szymanowski został odznaczony pośmiertnie w 2018 roku. Odznaczenie przekazała w depozyt do muzeum rodzina kompozytora. Siostrzenica artysty, Krystyna Dąbrowska, w swojej książce wspomnieniowej Karol z Atmy pisała o nim: „Pragnę ukazać nie twórcę, lecz człowieka o niespotykanej wręcz dobroci, zniewalającym uroku i wielkim rozumie”. Ekspozycja w zakopiańskiej willi pozwala spojrzeć na Szymanowskiego jako kompozytora, który jedyny w okresie międzywojnia miał wyrazistą wizję współczesnej muzyki polskiej.
Rok pełen muzyki
W 2026 roku w MNK Szymanowski rozbrzmiewać będzie muzyka bohatera miejsca, a także kompozytorów, którzy go w sposób szczególny inspirowali, na czele z Fryderykiem Chopinem. Nie zabraknie tradycyjnej kultury góralskiej, której istotę Szymanowski upatrywał w ożywczym barbaryzmie, wpisując w szkicach do baletu-pantomimy Harnasie słowa: „Ruch!!”, „Rytm!”. Na muzyczno-artystyczne wydarzenia Muzeum zaprasza już od Nocy Muzeów – 16 maja 2026 roku. Odbędą się wówczas: spotkanie z Obrochtami oraz wykład Adama Kitkowskiego „Związki Bartusia Obrochty z Karolem Szymanowskim”; zagra także góralska kapela. MNK Szymanowski zaprasza również na comiesięczne koncerty i warsztaty dla dzieci.
Źródło: Muzeum Narodowe Kraków
