Punktem wyjścia dla wystawy są rysunki Józefa Czapskiego, które towarzyszyły mu przez całe życie i stanowiły szczególną formę poznawania świata. Artysta utrwalał w szkicownikach i notesach ulotne chwile – fragmenty pejzaży, sceny rodzajowe, portrety – tworząc prace będące nie tyle dokumentacją, co zapisem wrażeń, światła i nastroju. Jego rysunki, pełne spontaniczności i uważności, ukazują sposób patrzenia, który stał się fundamentem całej jego twórczości.
W dialog z Czapskim wchodzą kolaże Grzegorza Kozery, powstałe pod wpływem podróży artysty do Argentyny, odbytej w ramach stypendium Narodowego Centrum Kultury. Inspiracją dla tej wyprawy była legenda zaginionego dziennika Czapskiego z 1955 roku, zawierającego szkice i zapiski z podróży po Ameryce Południowej. Kozera nie próbuje odtwarzać spojrzenia mistrza, lecz podejmuje z nim twórczą polemikę. W swoich pracach wykorzystuje fragmenty reprodukcji dzieł sztuki, map, architektury i pejzażu, budując wielowarstwowe kompozycje, w których przenikają się różne epoki, miejsca i znaczenia. Kolaż staje się tu przestrzenią współistnienia wielu porządków czasowych oraz refleksji nad pamięcią i historią sztuki.
Choć obu artystów dzieli pokolenie i odmienny język artystyczny, łączy ich szczególna wrażliwość i uważność wobec świata. Zestawienie rysunków Czapskiego i kolaży Kozery ukazuje ciągłość doświadczenia artystycznego – od bezpośredniego zapisu chwili po analityczne strategie obrazowania, w których przeszłość i współczesność pozostają w nieustannym dialogu.
Tytułowy „Południk 21” nawiązuje do symbolicznej linii geodezyjnej przebiegającej przez Warszawę, wyznaczonej niegdyś w rejonie Teatru Wielkiego i biegnącej w bezpośrednim sąsiedztwie Kordegardy. Wystawa staje się metaforycznym miejscem spotkania dwóch indywidualności twórczych, przecinających się na osi czasu, doświadczenia i wrażliwości.
Józef Czapski (1896–1993) był malarzem, pisarzem, krytykiem i współtwórcą paryskiej „Kultury”, a także jednym z filarów Komitetu Paryskiego, którego wpływ na polskie malarstwo XX wieku pozostaje nie do przecenienia. Grzegorz Kozera (ur. 1983) to malarz i twórca kolaży, absolwent warszawskiej ASP i historyk sztuki, który w swojej twórczości prowadzi dialog z tradycją, traktując ją jako pole gry znaczeń i odniesień do wielkich mistrzów. W 2019 roku, jako stypendysta programu Młoda Polska, odbył podróż do Ameryki Południowej śladami Czapskiego.
Kuratorką wystawy jest Katarzyna Haber. Wernisaż odbędzie się 9 kwietnia o godzinie 18:00.
Źródło: NCK
