W tym roku historia jędrzejowskiej społeczności żydowskiej zostanie opowiedziana przez pryzmat losów rodziny Klusków.
Jicchak Kluska przeżył wojnę. Przebywał w jędrzejowskim getcie, a podczas deportacji 16 września 1942 roku został wyznaczony przez Niemców do pozostania w grupie robotników, którzy mieli uprzątnąć teren po likwidacji getta. Później, aż do końca wojny, ukrywał się w kryjówce u Polaka przy ulicy Łyskowskiej, obecnie ulicy Głowackiego. W kryjówce przebywało również kilku innych Żydów.
Pierwsza żona Jicchaka, Debora, oraz jego córka Regina zostały deportowane do obozu zagłady w Treblince, gdzie poniosły śmierć. Po wojnie Jicchak poznał swoją drugą żonę, pochodzącą z Sędziszowa Reginę Weisberg, z którą wyemigrował do Australii.
Jego potomkowie, w tym córka Genia, jej dzieci i wnuki, odwiedzili w tym roku Jędrzejów oraz Sędziszów. Podczas ich wizyty udało się również zlokalizować budynek, w którym znajdowała się wojenne kryjówka Jicchaka Kluski i innych osób.
Program Dni Pamięci:
Poniedziałek, 14 września
Klaudia Kwiecińska oraz Jan Przypkowski opowiedzą historię rodziny Klusków w audycji „Duchy, komnaty, eksponaty”.
Wtorek, 15 września
Uczniowie jędrzejowskich szkół, przy wsparciu Urzędu Miejskiego w Jędrzejowie, będą porządkować cmentarz żydowski przy ulicy Spacerowej.
Akcja sprzątania ma charakter otwarty. Zapraszamy wszystkich chętnych do wspólnego działania. Organizatorzy zapewniają niezbędny sprzęt.
Środa, 16 września, godz. 15.00
W 84. rocznicę Zagłady jędrzejowskiego getta na cmentarzu żydowskim odbędzie się uroczyste upamiętnienie społeczności żydowskiej Jędrzejowa. Odczytane zostaną wspomnienia Jicchaka Kluski dotyczące tragicznych wydarzeń z 16 września 1942 roku.
Na Dni Pamięci zapraszają Klaudia Kwiecińska, od lat prowadząca Inicjatywę na rzecz pamięci „Donersztik in Jendrzew”, oraz Miasto Jędrzejów.
Patronat nad wydarzeniem objęły Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie oraz Radio z Qlturą.
Wolontariat podczas prac porządkowych na cmentarzu realizowany będzie przez uczniów: Szkoły Podstawowej nr 4 im. Legionów Polskich w Jędrzejowie, Szkoły Podstawowej im. Franciszka Nawrota w Łysakowie, Szkoły Podstawowej im. Stefana Żeromskiego w Podchojnach, I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Reja w Jędrzejowie oraz Ośrodka Szkolenia i Wychowania w Jędrzejowie.
