Ekspozycja ukazuje wielowarstwowe sposoby postrzegania świata: od zapisu emocji, przez abstrakcyjne struktury materii, po intuicje metafizyczne. Artysta konsekwentnie unika dosłownej narracji, budując swoje obrazy z doświadczenia, pamięci i wyobraźni. Wernisaż odbędzie się 16 lutego o godz. 18:00.
Na wystawie zaprezentowane zostaną przede wszystkim prace powstałe w ostatniej dekadzie, uzupełnione o jedno z kluczowych dzieł wczesnego okresu twórczości – „Pochylonego obywatela” z 1985 roku. Obraz namalowany w czasie stanu wojennego przedstawia zgiętą postać, która staje się symbolem ludzkiego upokorzenia, ale jednocześnie otwiera przestrzeń duchowej refleksji, wykraczającej poza doraźność historycznego momentu.
Centralnym punktem ekspozycji jest monumentalne panneau „Fragmenty rzeczywistości”, składające się z osiemnastu płócien malowanych przez siedem lat (2018–2025). Instalacja o imponujących wymiarach – ponad 8 metrów szerokości i 3 metrów wysokości – tworzy wielobarwną, pulsującą strukturę, którą artysta określa jako „18 fraktali rzeczywistości”. Intensywne, wibrujące kolory – róże, zielenie, żółcienie – spływają kaskadami na ciemne tło, a wyabstrahowane formy działają jak świetlne impulsy, wyznaczające orientację w bezkresnej przestrzeni. To malarstwo, które próbuje objąć całość, choć świadomie rejestruje jedynie fragmenty.
W kameralnej przestrzeni małej sali prezentowany będzie obraz „Przychodzą i odchodzą” (2022), składający się z trzech części. Artysta nazywa go „kliszą zapominania i pamięci”. Postacie pojawiające się i znikające w półmroku zawieszone są między tym, co realne, a tym, co duchowe. Praca dotyka tematów ostatecznych – życia, śmierci, pamięci i zapomnienia – splatając je w nieoczywistą, poetycką całość.
Sławomir Ratajski (ur. 1955) należy do pokolenia, które bezwarunkowo zaufało malarstwu jako medium zdolnemu opisywać rzeczywistość i ją przekraczać. W latach 80. tworzył obrazy inspirowane miejskimi murami – przestrzenią społecznego oporu – oraz cykl „Flagi”, wykorzystujący symbolikę polskich barw. Z czasem ograniczał narrację, kierując się ku abstrakcyjnym formom, a od 1993 roku zaczął budować monumentalne instalacje malarskie z wielkoformatowych, monochromatycznych płócien. Dziś, pozostając wierny ekspresyjnej energii, intensyfikuje grę kolorów i łączy abstrakcję z figurą, nadając jej nową, symboliczną nośność. Jego prace były prezentowane m.in. . w Paryżu, Berlinie, Buenos Aires i Tokio. Artysta jest profesorem Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie i byłym dziekanem Wydziału Sztuki Mediów.
„Fragmenty Rzeczywistości” to wystawa, która splata czas z bezczasem, doświadczenie z intuicją, materię z duchowością. Stawia pytania o istnienie „pomiędzy” – w przestrzeni, gdzie wszystko się zaczyna i wszystko się kończy. Ekspozycji towarzyszyć będzie katalog.
Prace prezentowane na wystawie:
„Fragmenty rzeczywistości” (2018–2025), olej, akryl, płótno, 340 × 810 cm
„Przychodzą i odchodzą” (2022), obraz w trzech częściach, akryl, werniksy olejne, płótno, 170 × 360 cm
„W poszukiwaniu twarzy” (2025), tryptyk, olej, płótno, 60 × 60 cm
„Apollo nie patrzy” (2025), olej, płótno, 150 × 100 cm
„Pochylony obywatel” (1985), akryl, kredka, gruntowany papier, 202 × 133 cm
Źródło: Narodowe Centrum Kultury
