Ekspozycja poświęcona jest jednemu z najważniejszych ośrodków meblarskich dawnej Rzeczypospolitej i ma na celu przybliżenie bogatej tradycji rzemiosła związanego z warsztatem kolbuszowskim.
Ośrodek meblarski w Kolbuszowej działał przede wszystkim w XVIII i XIX wieku, choć znane są również przykłady mebli powstałych na początku XX stulecia. Jego rozwój był ściśle związany z rodami magnackimi, które kolejno władały tymi terenami. Od 1616 roku Kolbuszowa należała do Lubomirskich, następnie – przez krótki okres – do Sanguszków, a później do Tyszkiewiczów. Dogodne położenie w obrębie Puszczy Sandomierskiej, zapewniającej dostęp do wysokiej jakości drewna, oraz bliskość dorzecza Wisły, umożliwiająca transport mebli do Krakowa, Warszawy czy Gdańska, sprzyjały dynamicznemu rozwojowi lokalnego rzemiosła. Wytwarzane tu sprzęty trafiały zarówno do rezydencji magnackich, jak i do domów średniozamożnej szlachty oraz mieszczaństwa.
Na sandomierskiej wystawie zaprezentowano ponad czterdzieści zabytkowych mebli związanych z warsztatem kolbuszowskim. Ekspozycję wzbogacają obrazy i fotografie dokumentujące historię meblarstwa, a także rekonstrukcja warsztatu stolarskiego, pozwalająca zajrzeć za kulisy pracy dawnych rzemieślników.
Ważnym elementem wystawy jest również część poświęcona Puszczy Sandomierskiej, której zasoby naturalne stanowiły fundament rozwoju kolbuszowskiego ośrodka. Zwiedzający mogą obejrzeć wielkoformatowe fotografie puszczy oraz przykłady flory i fauny charakterystycznej dla tego regionu, ze szczególnym uwzględnieniem gatunków drzew wykorzystywanych w produkcji mebli.
Na ekspozycji oraz w towarzyszącym jej katalogu znalazły się obiekty i ich wizerunki pochodzące z wielu instytucji muzealnych, m.in. . z Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej, Muzeum Warszawy, Muzeum Narodowego w Kielcach, Muzeum – Zamku w Łańcucie oraz Zamku Królewskiego w Warszawie – Muzeum. Rezydencji Królów i Rzeczypospolitej.
Wystawę przygotował zespół kuratorski w składzie:
• dr hab. Mikołaj Getka‑Kenig, prof. PAN – dyrektor Muzeum Zamkowego w Sandomierzu,
• Renata Grzebuła – adiunkt w Dziale Sztuki Muzeum Zamkowego w Sandomierzu,
• Anna Piera – Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej.
Koordynacją projektu zajęła się Sylwia Mroczka, specjalista w Dziale Edukacyjno‑Promocyjnym Muzeum Zamkowego.
Ekspozycja będzie dostępna dla zwiedzających od 8 listopada 2025 r. do 29 marca 2026 r.
Wydarzenie objęto patronatem honorowym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marty Cienkowskiej, Marszałek Województwa Świętokrzyskiego Renaty Janik oraz Marszałka Województwa Podkarpackiego Władysława Ortyla.
